تعاريف ، مفاهيم وروشهاي اندازه گيري بهره وري

 تعاريف ، مفاهيم وروشهاي اندازه گيري بهره وري                                    

بهره‌وري چيست؟
استفاده موثرتر از منابع اعم از نيروي كار، سرمايه، زمين، مواد، انرژي، ماشين‌آلات و ابزار، تجهيزات و اطلاعات در فرآيند توليد كالاها و خدمات است.
به‌عبارت ديگر :
به كليه تلاش‌هاي سيستماتيك ساختار يافته براي حذف يا كاهش تلفات ناشي از مواد، ماشين‌، انسان و يا تعامل نادرست بين آنها، نظام ارتقاي بهره‌وري گفته مي‌شود.

نظام ارتقاي بهره‌وري در 3 گروه قابل دسته‌بندي است:
- نظام‌هايي كه بر حذف يا كاهش تلفات ناشي از مواد و ماشين تمركز دارد (بهره‌وري سرمايه)
- نظام‌هايي كه برحذف يا كاهش تلفات ناشي از عملكرد انسان تمركز دارد (بهره‌وري نيروي انساني)
-  نظام‌هايي كه بر حذف يا كاهش تلفات ناشي از تعامل نامناسب بين انسان، ماشين و مواد تمركز دارد (بهره‌وري كل)
گروه اول را نظام‌هاي سخت‌افزار محور، گروه دوم نظام‌هاي انسان‌افزار محور، گروه سوم را نظام‌هاي نرم‌افزار محور مي‌گويند.
براي ارتقاي بهره‌وري قبل از هرچيز بايد عوامل موثر بر بهره‌وري را بخوبي شناخت .

عوامل موثر بر بهره‌وري دو نوعند:
الف) عوامل كوتاه مدت   ب) عوامل بلند مدت
عوامل كوتاه مدت در بهره‌وري غالباً به‌ميزان انگيزه پرسنل براي كار و بهبود روش‌ها و سيستم‌هاي جاري و گردش كار و تغييرات در ميزان فشار كار و نوسانات تجاري بستگي دارد.

انواع عوامل بلند مدت موثر بر بهره‌وري عبارتنـد از :
- ايجاد و توسعه محصولات جديد
- معرفي روش‌هاي توليد جديد
- كشف منابع جديد
- يافتن كانال‌هاي جديد بازاريابي
-  عقلايي كردن ساخت اقتصادي و بهره‌وري

اهمیت بهره‌وری

دانلود رایگان مقالات آموزشی بهره وري در سطح ملي و بخشي

دانلود رایگان مقالات آموزشی بهره وري در سطح ملي و بخشي

---

● بخش حمل و نقل، انبارداري و ارتباطات  ● بخش خدمات تفريحي، فرهنگي و ورزشي  ● بخش خدمات عمومي  ● بخش ساختمان  ● بخش صنعت و معدن  ● بخش كشاورزي شكار و جنگلداري

● بخش بهداشت و مددكاري اجتماعي  ● بخش مراقبت، ترويج و حمايتهاي بهداشتي  ● بخش انتظامي و امنيت عمومي  ● بخش تأمين اجتماعي اجباري  ● بخش فعاليتهاي هتل و رستوران  ● بخش واسطه گريهاي مالي

عنوان	خلاصه مقاله	دریافت
مطالعه نيازمنديهاي آماري جهت محاسبه شاخصهاي بهره وري در سطح ملي و بخشي	مباني نظري چارچوب و زيربناي فكري هر پژوهشي را در زمينه‌هاي مختلف اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي تشكيل مي‌دهد و استنتاجات و سياستگذاريها و تعيين راهبردها نشأت گرفته از مباني نظري است و ريشه در مفاهيم آن دارد. در واقع مباني نظري مثل سكان يك كشتي است كه جهت حركت آنرا مشخص مي‌سازد. يك تحقيق و پژوهش فاقد چارچوب نظري مانند كشتي بدون سكان مي‌باشد. سكان كشتي ممكن است خيلي كوچك باشد و ديده نشود اما مسير حركت كشتي عظيم را مشخص كرده و آنرا كنترل مي كند... [بالای صفحه]	221 KB
3بخش حمل و نقل، انبارداري و ارتباطات	بخش حمل و نقل، انبارداري و ارتباطات تحت عنوان (قسمت خ) در ويرايش سوم ISIC طبقه‌بندي شده است. اين قسمت داراي 5 بخش، 10 گروه و 17 طبقه است عناوين بخشها به شرح زير است: حمل و نقل زميني شامل حمل و نقل ريلي، حمل و نقل جاده‌اي و حمل و نقل از طريق خط لوله حمل و نقل آبي حمل و نقل هوايي فعاليتهاي كمكي و پشتيباني حمل و نقل شامل انبارداري، آژانسها مسافرتي پست و مخابرات شامل فعاليتهاي پست ملي و پيك غيردولتي و فعاليتهاي مخابرات... [بالای صفحه]	228 KB
3بخش خدمات تفريحي، فرهنگي و ورزشي	بخش خدمات تفريحي، فرهنگي و ورزشي يكي از بخشهاي قسمت (س) با عنوان «ساير فعاليتهاي خدمات عمومي، اجتماعي و شخصي در طبقه بندي ISIC مي‌باشد. اين بخش با شماره (92) داراي 3 گروه و 10 طبقه مي‌باشد و شامل فعاليت سازمانها و واحدهايي است كه به ارائه خدمات تفريحي، فرهنگي و ورزشي مشروحه زير اشتغال دارند. توليد فيلم سينمايي و ويدئويي توزيع و نمايش فيلم راديو و تلويزيون هنرهاي نمايشي و تأتر هنرهاي زيبا (نقاشي، مجسمه سازي، موسيقي) كتابداري موزه و ساير خدمات تفريحي و فرهنگي خدمات ورزشي (باشگاهها و ديگر خدمات ورزشي) [بالای صفحه]	182 KB
3بخش خدمات عمومي	خدمات عمومي بنا به تعريف به هر گونه خدماتي كه در دسترس عموم قرار مي‌گيرد، اطلاق مي‌گردد. اين خدمات ممكن است از طريق دولت و بخش عمومي عرضه گردد مانند (موزه) يا اينكه بخش خصوصي آنرا عرضه نمايد. (مانند غذاي رستوران)   [بالای صفحه]	105 KB
3بخش ساختمان	اين طبقه داراي چهار گروه (كد سه رقمي) و چهار طبقه (كد چهار رقمي) منطبق بر گروه ها مي‌باشد. طبقه 4510 شامل فعاليتهاي مربوط به آماده سازي محوطه مي‌باشد. اين طبقه شامل تخريب بناها، تسطيح، خاكريزي، گودبرداري و ساير عمليات آماده سازي اين است. طبقه 4520 شامل فعاليتهاي مربوط به بناي ساختمان كامل و يا قسمتهايي از آن مي‌باشد. طبقه 4520 شامل فعاليتهاي مربوط به تأسيسات بنا از قبيل لوله كشي، نصب سيستم هاي حرارتي و تهويه به مطبوع، كارهاي الكتريكي و آسانسور و موارد مشابه مي‌باشد. طبقه 4540 شامل فعاليتهايي است كه به تكميل بنا كمك مي‌كند. از جمله اين فعاليتها نصب شيشه، گچ كاري، نقاشي، كاشي كاري، نجاري و تزئينات و موارد مشابه مي‌باشد. طبقه 4550 شامل كرايه تجهيزات ساختماني و ماشين آلات مثل كاميونهاي جرثقيل دار با راننده است. [بالای صفحه]	117 KB
3بخش صنعت و معدن	همچنانچه در مباني نظري گفته شد در سيستم حسابهاي ملي sna، تجديد نظر سوم فعاليتهاي اقتصادي براساس طبق‌بندي بين المللي استاندارد كليه فعاليتهاي اقتصادي به قسمت با (كد يك رقمي) بخشها با (كد دو رقمي) گروهها با (كد سه رقمي) و طبقه ها با (كدچهاررقمي) تقسيم شده است. محاسبه بهره وري در سطح كد يك رقمي فعاليت و كل اقتصاد را بهره وري در سطح كلان و ملي و محاسبه بهره وري در سطح كد يك رقمي فعاليت و كل اقتصاد را بهره وري  در سطح كلان و ملي و محاسبه بهره‌وري در سطح كدهاي 2 رقمي، سه رقمي و چهار رقمي را بهره وري در سطح بخشي و يا خردي نامند.    [بالای صفحه]	132 KB
3بخش كشاورزي شكار و جنگلداري	اين بخش تحت عنوان قسمت (الف) در طبقه بندي ISIC  داراي سه بخش (كد دو رقمي)، 7 گروه (كد سه رقمي) و 10 طبقه (كد چهار رقمي) است. بخش اول (كد 01) شامل فعاليت زراعت،باغداري، دامداري و شكار ميباشد كه در 5 گروه و 8 طبقه ارائه شده است. بخش دوم (كد 02) شامل جنگلداري و خدمات وابسته است. اين بخش داراي يك گروه و طبقه است و در واقع بخش و گروه و طبقه يكي بوده و بر هم منطبق هستند. بخش سوم (كد 05) شامل فعاليت ماهيگيري و مزرعه هاي تكثير و پرورش ماهي و خدمات وابسته است. اين بخش نيز داراي يك گروه و طبقه است و هر سه بر هم منطبق هستند.[بالای صفحه]	117 KB
3بخش بهداشت و مددكاري اجتماعي	اين بخش در طبقه بندي  ISIC ويرايش سوم تحت عنوان قسمت (ژ) طبقه بندي شده است و داراي يك بخش، 3 گروه و 6 طبقه به شرح ذيل است: گروه 851 ـ فعاليتهاي بهداشتي براي انسان اين گروه داراي سه طبقه به شرح زير است. طبقه 8511- فعاليتهاي بيمارستاني ...[بالای صفحه]	202 KB

دانلود رایگان مقالات علوم آماری

دانلود رایگان مقالات علوم آماری

تمام مقاله هايی که در اين قسمت فهرست شده است به زبان فارسی بوده و مسوليت مندرجات آن به عهده نويسنده می باشد.

عنوان مقاله	نويسنده	تاريخ نصب
رهنمودهايي براي بهبود كيفيت داده ها در طرح هاي آماري با استفاده از سامانه‌هاي هوشمند	علي اصغر حائري مهريزي، محمدرضا يگانگي،حسين حسني	26/6/87	252 kb
يك روش استفاده از جانشين ها براي تعديل بي پاسخي	مجتبي گنجعلي ،حسن رنجي،نيما دانش پرور	26/6/87	224 kb
مقايسه آمارگيري هاي مكرر به كمك شبيه سازي	محمد رضا نمازي راد،حميد رضا نواب پور،علي رضا خوشگويان فرد	26/6/87	288 kb
ارزيابي گزارش سن و جنس در سرشماري عمومي نفوس ومسكن 1385	صدر الدين بلادي موسوي	26/6/87	612 kb
استانداردهاي نحوه نمايش و گزارش‌دهي خطاهاي آمارگيري	محمدرضا اناري	7/5/86	284 kb
ساخت و كاربرد وزن‌هاي نمونه	زهرا رضايي قهرودي	7/5/86	240 kb
داده‌كاوي و كاربرد آن در كيفيت داده‌ها	عبدالحميد حقيقي-شكوفه قصوري- آزاده برفي پور، عليرضا شماخي، علي اصغر حائري مهريزي، حسين حسني، محمد رضا يگانگي	7/5/86	300 kb
نمونه گيري چرخشي	زهرا فلاح محسن‌خاني	7/5/86	172 kb
تغيير جامعه آماري در طرح آمارگيري از كارگاه‌هاي صنعتي كشور از ديدگاه هزينه-فايده	پريسا مناف‌نژاد	7/5/86	204 kb
تعيين الگوي سرمايه‌گذاري خانوارهاي استان گيلان در سرمايه انساني طي سالهاي 81-1376	وحيد طيفوري، رضا ابراهيمي، فرشته طالش انساندوست	7/5/86	248 kb
محاسبه واريانس براي داده هاي حاصل از نمونه گيري چند مرحله‌اي و برآورد نسبتي	آرمان بيداربخت‌نيا	7/5/86	248 kb
مرروي بر روند توليد آمارهاي نفوس در ايران	نصرت الله صالحي،طه نوراللهي	8/12/85	kb 200
ارزيابي سرشماري عمومي نفوس و مسكن با استفاده از روش‌هاي جمعيت‌شناختي	طه نوراللهي،فاطمه ربيعي	8/12/85	kb 342
بررسي سرشماري‌هاي نفوس و مسكن كشور از نظر اطلاعات مسكن	نسرين افتخاري	8/12/85	kb 223
(CAC)كدگذاري با كمك رايانه	عبدالحميد حقيقي،محمدرضا اناري،زهرا نجفي،سميه رجبي،الهه عباسي	8/12/85	kb 227
نگاهي به اولين سرشماري نظام‌مند در ايران	محمود عمادي	8/12/85	kb 138
استفاده از روش چنگك‌زني تعميم‌يافته به منظور ايجاد سازگاري در جدول‌هاي حاصل از سرشماري	آرمان بيداربخت‌نيا	8/12/85	kb 235
كلياتي در باره سرشماري عمومي سال 1345	عباس جامعي	8/12/85	kb 157
بهنگام سازي اطلاعات چارچوب كارگاهي كشور با استفاده از طرحهاي آمارگيري و تاثير آن بر كارايي نسبي برآوردها	روشنك علي اكبري صبا-فريبا سادات بني هاشمي- غلامرضا ايزدي-زهره چيت ساز-عليرضا رضايي- مهدي فارسيان-ميترا كلانتري	8/12/85	kb 328
داده‌ كاوي و كاربرد آن در آمار رسمي	علي اصغر حائري مهريزي-حسين حسني	13/9/85	kb 224
مولفه‌هاي استانداردهاي آماري	سمانه قادري	13/9/85	kb 288
شناخت  وضعيت موجود چارچوب كارگاهي حاصل از سرشماري عمومي كارگاهي 1381	قدرت الله روشنايي	13/9/85	kb 240
مروري بر ابتكارات داده‌اي صندوق بين‌المللي پول	محمدرضا اناري-فريدون رسته-شيرين جعفري-زهرا نجفي-فاطمه قاسمي	13/9/85	kb 360
مروري بر مزايا و معايب اجراي سرشماري توام با نمونه گيري درسرشماري نفوس و مسكن	عليرضا رضايي-محمدرضا اناري-صدرالدين بلادي موسوي-مهتاب كشاوز-محمد حسين نجاتيان-طه نوراللهي-مرجان نوريني	3/4/85	kb 120
بازنگري در طبقه بندي فعاليت‌هاي اقتصادي:ضرورت‌‌ها و راهكارها(مطالعه موردي:صنايع نساجي،پوشاك و چرم)	عبدالحسين صادقي-محموحسين سليمي نمين-علي اصغر اصغريان جدي	3/4/85	kb 300
مروري بر مباني و اصول آمار انرژي :نيازها و راهكارها	اشكان شباك	3/4/85	kb 268
بهره گيري از سامانه اطلاعات مكاني (جي.اي.اس) در آمار	محمدعلي رجبي-داريوش گودرزي پور-عباس شيخ محمدزاده	3/4/85	kb 856
از داده‌هاي گذران وقت چه مي توانيم بياموزيم؟	فريبا سادات بني‌هاشمي-محمدحسين اميني مصلح آبادي	3/4/85	kb212
رويكرد جنسيت در ارائه‌ي نماگرهاي آرمان‌هاي توسعه هزاره	سيد نعمت الله           ميرفلاح‌نصيري	02/11/84	210 kb
علل بي‌پاسخي در طرح‌هاي امارگيري سال 1383استان چهارمحال و بختياري	فرحناز صالحي	02/11/84	229 kb
بي‌پاسخي اقلام اطلاعاتي در آمارگيري‌ها و روش‌هاي مقابله با آن	آرمان بيداربخت	02/11/84	243 kb
معرفي چند براوردگر در آمارگيري‌هاي نمونه‌اي چندچارچوبي	ماريا رهبر	02/ 11 / 84	219 kb
طراحي الگوي سنجي تخمين CO2ناشي از مصارف انرزي در كشور	مريم صادقي	06/07/84	219 kb
به كارگيري توابع ربط مناسب در مدلهاي خطي تعميم يافته براي آناليز داده‌هاي طولي با متغير پاسخ رتبه‌اي	مريم واعظ هوس غلامرضابابايي، سقراط فقيه‌زاده	06/ 07 / 84	205 kb
ابعاد و ملاكهاي كيفيت و روشهاي ارزيابي كيفيتهاي آماري	محمد رضا اناري	06/ 07 / 84	244 kb
تجزيه وتحليل اثر سرمايه‌گذاري مستقيم خارجي بر توسعه اقتصادي كشورهاي در حال توسعه(ميزبان)طي سالهاي1975-2000	پريسا مناف نژاد	06/ 07 / 84	304 kb
برآورد كم شماري مرگ وميربا روشهاي مختلف گير وباز گير درشهر گرگان -1381	فاطمه اسلمي	06/ 07 / 84	265 kb
تعديل نتايج سرشماريبا استفاده از آمارگيري نمونه‌اي	آرمان بيدار بخت نيا	06 / 07 / 84	208 kb
اهداف و چالشهاي طرحهاي كمك و همكاري فني آماري درجهان	حميد معظمي گودرزي	05 / 07 / 84	146 kb
برآوردگرهاي كاليبره،روشي مناسب براي برآوردشاخصهاي عمده نيروي كار	فاطمه هرندي	05/07/ 84	244 kb
نگاهي به دلايل كمبودها و نواقص عمده سالنامه آماري كشور	فرشته امير فريار	07 / 11 / 83	183 kb
ضرورت تغيير سال پايه شاخص قيمت با توجه به سهم اقلام هزينه خانوار	محمدصادق عوضعلي پور	07 / 11 / 83	245 kb
مفهوم اشتغال ناقص زماني و تعيين مولفه هاي آن	فاطمه هرندي	07 / 11 / 83	153 kb
مقايسه ي اقلام آماري سرشماريهاي نفوس و مسكن در ايران با توصيه هاي بين المللي	طه نوراللهي و محمدرضا حطيطه	07 / 11 / 83	215 kb
سرشماري يا نمونه گيري يا شايد هر دو	محمدحسين نجاتيان	07 /11 / 83	314 kb
كيفيت داده هاي آماري	غلامعلي خيري	07 / 11 / 83	250 kb
بررسی وضعیت نیروی کار فارغ التحصیلان دوره های آموزش عالی طی سالهای 81 - 1376	صفورا عباسی	29 / 02 / 83	121 kb
تحليلی بر تعامل اجزای نظام برنامه ريزی	نصرت ا... صالحی	28 / 10 / 82	223 kb
ازدواج و باروری افتراقی در ايران	ناصحی - همراهیk	17 / 04 / 82	297 kb
تاريخچه توليد آمارهای رسمی در ايران	صالحی	17 / 04 / 82	235 kb
دايره های اطمينان برای داده های رتبه ای	داود شاهسونی	17 / 04 / 82	303 kb
آشنايی بر فرآيند پرسشهای دسته بندی شده	اشکان شباک	17 / 04 / 82	341 kb
شاخص فقر انسانی	سيروس خانقاهی	08 / 03 / 81	183 kb
راهنمای تهيه طرح فنی برای آمارشناسان و کارشناسان آمار	توفيق رجايی راد	08 / 03 / 81	241 kb
بررسی روند ميزانهای اشتغال و بيکاری زنان کشور	شيدا بامداد	08 / 03 / 81	4/72 kb
آمارگيری های جمعيتی و نام های نامتجانس	محمد اسماعيل ناصحی	08 / 03 / 81	130 kb
نگرش آماری بر جمعيت جوان کشور	طه نوراللهی - حسين اميد مقدم	08 / 03 / 81	145 kb
ِبررسی ويژگيهای جمعيتی کودکان و نوجوانان در ايران	عليرضا سحرخيز - طه نوراللهی	29 / 02 / 81	278 kb
برنامه ريزی و کنترل پروژه (روش مسير بحرانی)	جعفر صادقی نامور	29 / 02 / 81	94 kb
ِمدلبندی ارزش افزوده و سرمايه گذاری در ايران	غلامرضا جمالزاده	10 / 10 / 80	205 kb
ِتحليل بر سرشماری کشاورزی در ايران	نصرت ا... صالحی	19 / 09 / 80	308 kb
‎رشد جمعيت و توسعه اقتصادی	ِمحمد حسين نجاتيان	04 / 02 / 80	113 kb

تعریف و تفاوتهای نگرش سیستماتیك و سیستمیک

تعریف و تفاوتهای نگرش سیستماتیك و سیستمیک

با مقایسه تفاوتهای نگرش سیستمیک و سیستماتیک بحث را شروع می کنم وامیدوارم در این بین   نکات ضروری به خوانندگان انتقال یابد.

سیستماتیك یعنی منظم. یعنی تابع یك سیستم از پیش تعریف شده. یك چهارچوب و ضوابط خاص ولی دید سیستمیك یعنی نگاهی جامع و كل نگر. وقتی به صورت جامع به سیستم نگاه میكنیم بسیاری از چیزهایی كه قبلا ندیده بودیم را میبینیم. چیزهایی كه دائما با سیستم ما در تعامل هستند و بر آن اثر میگذارند

در دید سیستماتیک روش عمده ما روش تحلیلی است. روش تحلیلی در واقع روش تقلیلی است و میگوید كل چیزی جز جمع اجزا نیست.

با اینکه محتوی بسیار مهم است، رابطه بین اجزا بسیار مهمتر است و این تعامل و رابطه است كه باعث میشود كل بزرگتر یا مساوی و یا كوچكتر از مجموع اجزا شود. گوناگونی بسیار مهم بوده و اساس كمال است. ولی نه گوناگونی افسار گسیخته، بلكه آن نوع از  گوناگونی كه این آحاد در مسیر توسعه یاد بگیرند كه علیرغم تفاوتهایشان با یکدیگر هم نوایی كنند. 

در سیستم معتقدیم كل از جزایی تشكیل شده و برای شناخت كل باید اجزا را جدا كرده و بشناسیم تا به شناخت كل برسیم در حالیكه دید سیستمی میگوید برای شناخت كل باید رابطه اجزا را بشناسیم. چون تركیب دو جز لزوما نتیجه دلخواه ما را ندارد. بازدهی دو گروه دو نفره اگر باهم یك گروه شوند برابر با بازدهی چهار نفر نیست. یا كمتر یا بیشتر یا حتی مساوی است. كلر و سدیم هر دو برای سلامتی انسان ضرر دارند ولی تركیب اینها نمك طعام است كه بودنش برای بشر حیاتی است.

 دید سیستماتیک معتقد است باید اجرا را بهبود دهیم تا كل بهتر شود ولی دید سیستمی معتقد است باید رابطه اجزا را بهبود بخشیم تا كل بهتر عمل كند. مثل مونتاژ كامپیوتر که لزوما یك پروسسور جدید روی مادر برد قدیمی كارایی خودش را نشان نخواهد داد.

 در نگرش متعارف چیزی داریم به اسم نرمال. هر چیز خوب و صحیح و سالم و استاندارد و تعریف شده را نرمال مینامیم كه وقتی سیستم رفتارش از این چهارچوب خارج شد میگوییم سیستم مشكل دارد و در آن صورت به دنبال راه حلهایی برای رفع كردن آن میگردیم.

در نگرش سیستمی مسئله را جور دیگر تعریف كرده و جور دیگر نیز حل میكنیم. مشكل در دید سیستمی در اصل آینده نامطلوب مستتر در وضع موجود است و اگر تغییری در سیستم ندهیم میرود كه پیش بیاید.

به عبارتی دیگر آینده در زمان حال جاری است. چون خوب میدانید كه آینده ای وجود ندارد كه بخواهیم به آن برسیم یا کشفش کنیم بلكه آینده را ما امروز میسازیم و در اصل امروز ما آینده خود را خلق میكنیم. پس اول باید تصمیم بگیریم و تعریف كنیم كه آینده مطلوب چیست و بعد از آن نظامی را بیافریم كه بتواند به آن مطلوب تحقق بخشد. به عبارتی ساده تر تعریف وضع مطلوب و ابداع وسائل تحقق آن.

 در نرم دوست داریم وضعیت تغییر نكند و اگر تغییر كند بد است چون میخواهیم از نرم خارج نشود ولی در نرماتیو و رویكرد سیستمی با توجه به اینكه تغییرات محیط را درك میكنیم و مسیر تغییرات را میبینیم اگر تغییر نكنیم دچار مشكل میشویم به عبارتی ساده تر در نرم ساخت داری مهم است در نرماتیو ساخت آفرینی.

مقدمه اي بر تفکر سيستمي

مشکلات جوامع انساني و سازمانها روز به روز پيچيده تر و حل آنها نيازمند تفکر بهتر است . موارد فراواني وجود دارد که تلاش مديران و مسئولان براي حل يک مشکل ، فقط باعث تسکين آن شده و پس از مدت کوتاهي ، وضعيت مانند قبل شده يا منجر به ايجاد مشکلاتي بزرگتر و بدتر گرديده است . رويکرد سيستمي ، مدعي ارائه روش براي برخورد اصولي تر با پيچيدگيهاي دنياي کنوني است . هدف اين نوشتار ارائه مطالبي در زمينه تفکر سيستمي (Systems Thinking) است. هدف تفکر سیستمی ، بهبود درک ما از ارتباط عملکرد هر سازمان با ساختار درونی و سیاستهای عملیاتی آن ( و نیز سیاستهای عملیاتی مشتریان ، رقبا و تامین کنندگان ) است تا از این درک برای طراحی سیاستهای مؤثر اهرمی ، استفاده کنیم. البته عناوين مختلفي در اين زمينه وجود دارد که از جمله مي توان به رويکرد سيستمي (Systems Approach) ، ديناميک سيستم (System Dynamics) و تحليل سيستمها (Systems Analysis)  اشاره نمود. گرچه عناوين فوق تفاوتهايي با يکديگر دارند، اما در بسیاری موارد آنها را به جاي يکديگر نيز به کار مي برند

از مدیریت تا رهبری یك سیستم

از مدیریت تا رهبری یك سیستم

برآورد شده است كه در سال 1900 بیش از 90 درصد شاغلان بخش صنعت، خدمات و بازرگانی نمی توانستند وظایف خود را به خوبی رؤسای خود انجام دهند. توجه كنید كه این نكته بسیار بااهمیت است.

 تصور كنید كه یك شركت به آن دوران بازگردد. فرض كنید كه ایــن شركت كارگرانی دارد كه در كارخانه مته كاری می كنند و سركارگر آنها بازنشسته شده است. بنابراین، لازم است كه شخصی جایگزین وی شود. مدیر شركت چه كسی را انتخاب خواهدكرد؟ واضح است كه بهترین متـه كار را انتخاب می كند. پس سركارگری در این كارخـانه وجـود دارد كه بهتــر از بقیــه می تواند مته كاری كند. اكنون یك سركارگر برای بقیه نوبتهای كاری لازم است. خوب، بهترین سركارگر از بین سركارگرهای موجود برای این شغل انتخاب می شود. پس افراد عموماً نردبانهای ترقی سازمانی را ازطریق انجام شایسته كارهایشان طی می كردند. بنابراین، وقتی به رده بالاتر ارتقا پیدا می كردند، آن كارهـایی را كه در سمت قبلی به خوبی انجام می دادند، مدیریت می كردند و به همین علت آنها به كار كارمندان خود سرپرستی و نظارت می كردند. 

 

در سال 1900 میانگین سطح تحصیل كارگران كارخانه ها در آمریكا بسیار پایین بود ولی امروزه بسیار بالاتر است. برآورد می شود كه حـداقـل 90 درصــد كـارگـران امروزی می توانند كارهایشان را بهتر از رئیسشان انجام دهند. این بهتر بودن، تقریباً به میزان 105 درصد برآورد شده است. 

امروزه مدیران سه وظیفه اصلی برعهده دارند و تا زمانی كه آنها به طور كامل اجرا نگردد، نمی توانیم محصول را با آن كیفیتی كه انتظار داریم به دست آوریم. اولین وظیفه مدیر ایجاد محیطی است كه كاركنان بتوانند در آن به بهترین نحو ممكن از دانش خود استفاده كنند. شركتی در اروپا، میانگین درصد قابلیتهای مرتبط با كارهای كاركنان خود را 30 درصد برآورد كرده بود. اگر شركتی بخواهد از سایر منابع خود نیز این چنین ضعیف استفاده كند، اساساً زنده نخواهد ماند. تا زمانی كه شركت نیاموزد كه چگونه به شكل موثری از كاركنان خود بهره گیرد، مشكلات جدی در زمینه كیفیت وجود خواهند داشت. بنابراین، چگونگی انجام این امر، موضوع مهمی است كه می شود در اینجا به آن پرداخت ولی قبل از آن لازم است تا پیش نیازی را بدانیم. پس باید تعریف قدیمی شغل را كنار بگذاریم. چون در غیر این صورت آنچه را كه كاركنان اجازه دارند در سر كار خود انجام دهند، محدود می كنیم و مانع آنچه می دانند و می خواهند انجام دهند، می شویم. به علاوه این تعاریف بر این فرض بنا شده است كه كسانی كه این تعاریف را مطرح كرده اند بهتر از كسانی كه می خواهند كار را انجام دهند، می دانند آن شغل چگونه باید انجام شود. این فرض معمولاً غلط است. ما باید كار را به گونه ای سازماندهی كنیم كه مردم به همان شكلی انجام دهند كه آن را می فهمند.

 

دومین پیش نیاز آن است كه باید دركارمندان این توانایی را ایجاد كنیم كه هر روز بهتر از روز قبل كارهایشان را انجام دهند و برای این امر لازم است تا آنها را پرورش بدهیم. توسعه كسب و كار و ذینفعان آن می بایست هدف اصلی باشد.متاسفانه اكثر مدیران، رشد و توسعه را مترادف می پندارند.

 

بسیاری از شركتها واحدی دارند كه گفته می شود مسئولیت آن توسعه است. این واحد چه وظیفه ای را به عهده دارد؟ برای ادغام، سرمایه گذاری مشترك، سرمایه برداری و در یك كلمه، رشد. رشد به معنای افزایش در مقدار یا تعداد است ولی توسعه ارتباطی با این دو مفهوم ندارد. یك صومعه نشین رشد می كند ولی توسعه پیدا نمی كند. با وجود این، انیشتین مدتها پس از آنكه رشدش متوقف شد، به توسعه خود ادامه داد. توسعه به معنای افزایش توانائیها و خواسته ها برای ارضای نیازها تعــریف مـی شود. یك خواسته موجه، خواسته ای است كه با برآورده شدن آن، توانایی یا خواسته های دیگران برای برآوردن نیازهایشان كاهش نیابد. اسپانیایی ها توسعه را ایجاد ظرفیت معنا می كنند كه این مفهوم، معنی اصلی آن را روشن می سازد.

 

بنابراین، دومین مسئولیت اصلی مدیران توسعه كسانی است كه مدیران مسئولیتشان را برعهده دارند. مدیران باید معلم باشند، زیرا آموزش وسیله ای برای توسعه است. كیفیت ازطریق آموزش بهتر می تواند ارتقا پیدا كند تا ازطریق نظارت و سرپرستی.

 

سومین وظیفه اصلی مدیران:

1) مدیریت تعاملات بین كسانی كه وی مسئول آنهاست و تحت مسئولیت آنها قرار دارد

 2) مدیریت تعاملات بخشهای تحت مدیریت با بخشهای دیگر سازمان

3) مدیریت تعاملات سازمانهایی كه وی در آنها مسئولیت دارد با سایر سازمانهای موجود در محیط آنهاست.

 

ما به نوعی از سازمان نیاز داریم كه چنین مدیریتی را تسهیل كند. ساختار سلسله مراتبی استبدادی كه در اغلب شركتها وجود دارد، فاقد چنین ویژگیهایی است. بنابراین، نیاز به ساختار سلسله مراتبی دموكراتیك است كه این نوع ساختار هم موجود است. این نوع سازمانها، سازمانهای حلقوی نامیده می شود.