تغييرات استاندارد (ايزو 9001)

تغييرات استاندارد (ايزو 9001)
در ويرايش چهارم

حميد رضا بابائي
[e-mail]

چكيده

در تاريخ 15 نوامبر 2008 (25 آبان 1387) ويرايش جديد استاندارد ISO 9001(ويرايش چهارم) از سوي ISO منتشر شد.
نكته اي كه همين ابتدا بايد به آن اشاره كرد، اين است كه تغييرات اين ويرايش اندك بوده، تغييرات اساسي در آن ديده نمي‌شود. توجه به اين نكته نيز ضروري است كه ويرايش قبلي اين استاندارد (ISO 9001: 2000‌) همچنان تا يك سال پس از انتشار ويرايش جديد، يعني تا تاريخ 15 نوامبر 2009 (25 آبان 1388) مي‌تواند استفاده شده، مورد گواهي قرار گيرد. به عبارت ديگر تا اين تاريخ هر دو ويرايش معتبر بوده و مي‌توانند براي صدور گواهينامه استفاده شوند.
گواهينامه‌هايي كه با ويرايش قبلي اين استاندارد (ويرايش 2000) صادر شده اند بايد حداكثر تا دو سال ديگر، يعني تا تاريخ 15 نوامبر 2010 (25 آبان 1389) به روز شوند.
از آنجايي كه تغييرات ويرايش جديد نسبت به ويرايش قبلي جزئي است، به شركت‌هاي داراي سيستم مديريت كيفيت بر مبناي ويرايش قبلي توصيه مي شود هر چه سريعتر در فكر اصلاح سيستم خود بر مبناي ويرايش جديد باشند. همچنين شركت‌هايي كه قصد پياده سازي سيستم مديريت كيفيت را دارند نيز، حتماً از ويرايش جديد استفاده كنند.
در ويرايش جديد 79 مورد تغيير، نسبت به ويرايش قبلي ايجاد شده است كه برخي از آنهابسيار جزئي و برخي ديگر جزئي هستند. 11 تغيير مربوط به مقدمه و پيوست‌ها و 68 تغيير مربوط به بندهاست كه در برخي موارد، تنها جابه‌جايي جمله‌ها را شاهد هستيم.

جزئيات تغييرات

معرفی استاندارد جهاني استاندارد جهاني ISO 10015

 معرفی استاندارد جهاني استاندارد جهاني ISO 10015

     یکی از برنامه هائی که تاکنون بیش از دهها باربه صورت گارگاه آموزشی، سمینار و دوره های تخصصی  در شرکت های بزرگ نفت ، گاز، خوروسازی، تولید قطعات صنعتی، نیرو و...اجرا نموده ام و در بسیاری از کنفرانس های ملی و بین المللی در باره طراحی و اجرا و استقرار و ممیزی آن مقاله ارائه نموده ام استاندارد ایزو 10015 میباشد. در اینجا بطور بسیار خلاصه این استاندارد معرفی میگردد،

استاندارد ISO10015  توسط   كميته فني   ، ISO/TC176 مديريت و  تضمين كيفيت ، كمیته فرعي SC3 و  فن آوريهاي حمايتي تهيه شده است.  نمایندگان 22 کشوردردسامبر 1999   پیش نویس اصلی استاندارد را طراحی کرده اند. این استاندارد در تمامی سازمانهای خدماتی- تولیدی – صنعتی – بازرگانی و... کاربرد دارد .

 در این استاندارد بهبود مهارتها، ارتقا دانش و رفتارهای مناسب مورد تاکید می باشد. به عبارت دیگر بحث مهارت ، دانش و رفتار در ISO10015 بهم تنیده شده است.

 یکی از ویژه گی های بارز این استاندارد توجه به نیاز سنجی فراگیروهمه جانبه و فرآیند آن می باشد.

 ISO 10015 به عنوان یک ابزار مدیریت کیفیت به مشخص کردن الزامات عملیاتی برای هر مرحله آموزش بکار گرفته می شود.

 گام های فرآیند مدیریت آموزش

•گام اول - تعریف نیازهای آموزشی

 •گام دوم -طراحی و برنامه ریزی آموزشی

 •گام سوم -اجرای برنامه آموزش

 •گام چهارم - ارزشیابی نتایج آموزش

  •مراحل گام اول – تعریف نیازهای آموزشی

     عمده ترین نیازهای آموزشی سازمانها را می توان به طرق زیر تعریف نمود:

1-  تعیین فاصله بین شایستگی های موجود و مورد انتظار

2- تعیین نیازهای آموزش مورد نیاز برای کارکنانی که شایستگی موجود آنها با شایستگی مورد انتظار مطابقت ندارد.

3- مستند نمودن نیازهای آموزشی به صورت ویژه

  گام دوم -طراحی و برنامه ریزی آموزشی

 •تعریف و تبیین  معیارهای ارزیابی نتایج آموزش

• نظارت بر فرآیند آموزش

•تهیه لیستی ازکلیه امکانات و محدودیت های سازمان

• شناخت و آگاهی از روشهای متناسب آموزشی

•شناخت کامل از محتوای برنامه آموزشی

•انتخاب اساتید متخصص و صاحبنظر

•انتخاب شرکت کنندگان بر اساس تحصیلات- تجربیات –

    دانش و...

 گام سوم -اجرای برنامه آموزش

•انجام کلیه فعالیت های مربوط به ارائه آموزش

•پشتیبانی معنوی سازمان از آموزش دهنده و آموزش گیرنده

•پشتیبانی فیزیکی سازمان شامل در اختیار قراردادن امکانات سخت افزاری و نرم افزاری

•پشتیبانی مالی سازمان

•نظارت بر اجرای برنامه آموزشی

•ایجاد فرصت برای ارائه قابلیت ها و توانمندیهائی که از آموزش حاصل می شود

 گام چهارم - ارزشیابی نتایج آموزش

 • گرفتن بازخورد از آموزش گیرنده و آموزش دهنده

• گرفتن بازخورد ازمدیران و سرپرستان

•جمع بندی نتایج برنامه

•بررسی عملکردآموزش گیرندگان در بلند مدت

•تهیه گزارشات ارزشیابی

 •۵- نظارت و ارتقاي فرآيند آموزش

•1- 5  نظارت مستلزم بررسي كامل فرآيند آموزش در هر يك از چهار مرحله است .

•شيوه هاي نظارتي :

•               الف - رایزني

•               ب  -مشاهده و جمع آوري اطلاعات

•2- 5   تاييد فرآيندآموزش

 

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008 قسمت آخر

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008

سازمانهايي كه در حال انتقال ويرايش ايزو9001ويرايش 2000 به ايزو 9001 ويرايش 2008 هستند ميبايستي موارد زير را در نظر داشته باشند.اين تغييرات به شرح جدول زير ميباشد.

تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008

جدول ب-1- تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008
شماره بند ايزو 9001:2000	پاراگراف / شكل / جدول / يادآوري	اضافه (ا) يا حذف (ح)	متن اصلاح شده
8-2-2	پاراگراف 4 جمله 1	حالا پاراگراف 5 (ا)	مديريت مسئول حوزه تحت مميزي بايد اطمينان يابد كه هرگونه اصلاحات و اقدامات اصلاحي جهت رفع عدم انطباقهاي تشخيص داده شده و علل آنها بدون تاخير بي مورد انجام مي گيرد. فعاليتهاي پيگيري بايد تصديق اقدامات انجام شده و گزارش دهي نتايج تصديق (به بند 8-5-2 رجوع شود) را شامل گردد.
8-2-2	يادآوري	(ح) + (ا)	يادآوري – جهت راهنمايي به ايزو 1-10011 و 2-10011 و 3-10011 ايزو 10019 رجوع شود.
8-2-3	پاراگراف 1 جمله 3	(ح)	هرگاه نتايج طرح ريزي شده حاصل نگردد ، جهت حصول اطمينان از انطباق محصول اصلاح و اقدام اصلاحي بايد انجام گيرد.
8-2-3	يادآوري جديد	(ا)	يادآوري – در هنگام تعيين شيوه هاي مناسب ، توصيه مي شود سازمان نوع و گستره پايش و اندازه گيري متناسب با هر يك از اين فرايندها را در ارتباط با اثرگذاري آنها بر انطباق با الزامات محصول و بر اثربخشي سيستم مديريت كيفيت مورد ملاحظه قرار بدهد.
8-2-4	پاراگراف 1	(ا)	سازمان بايد ويژگيهاي محصول را جهت تصديق اينكه الزامات و يا خواسته هاي مربوط به محصول برآورده شده اند مورد پايش و اندازه گيري قرار دهد. اين امر بايد در مراحل مناسبي از فرايند پديدآوري محصول بر طبق ترتيبات طرح ريزي شده انجام گيرد (به بند 7-1 رجوع شود). شواهد انطباق با معيارهاي پذيرش بايد نگهداري شود.
	پاراگراف 2	(ح) + (ا)	شواهد انطباق با معيارهاي پذيرش بايد نگهداري شود. سوابق بايد شخص (اشخاص) صادركننده اجازه ترخيص محصول براي تحويل به مشتري را نشان دهد. (به بند 4-2-4 رجوع شود).
	پاراگراف 3	(ح) + (ا)	اين ترخيص محصول و ارائه خدمت به مشتري تا هنگامي كه ترتيبات طرح ريزي شده (به بند 7-1 رجوع شود) بطور رضايت بخش تكميل نشده باشد نبايد صورت گيرد مگر آنكه به نحو ديگري بوسيله مرجع ذيربط و برحسب اقتضاء توسط مشتري تائيد شده باشد.
8-3	پاراگراف 1 جمله 2	(ح) + (ا)	كنترلها و مسئوليتها و اختيارات مربوطه جهت اقدام در مورد محصول نامنطبق بايد در يك روش اجرايي مدون تعيين گردد. بايد يك روش اجرايي مدون براي تعيين كنترلها و مسئوليتها و اختيارات مربوطه جهت اقدام در مورد محصول نامنطبق ايجاد گردد.
8-3	پاراگراف 2	(ا)	در صورت مقتضي سازمان بايد در مورد محصول نامنطبق به يك يا چند طريق زير اقدام نمايد :
8-3	ت) جديد	(ا)	ت) اقدام متناسب با تاثيرات بالفعل يا تاثيرات بالقوه عدم انطباق ، هنگامي كه محصول نامنطبق بعد از شروع تحويل يا شروع استفاده تشخيص داده شود.
	پاراگراف 3	انتقال به	سوابق ماهيت عدم انطباقها و هر نوع اقدامات بعدي ديگر كه انجام گرفته است از جمله اجازه هاي ارفاقي كسب شده بايد نگهداري شود (به بند 4-2-4 رجوع شود).
	پاراگراف 4	پاراگراف 4 انتقال به پاراگراف 3	زماني كه محصول نامنطبقي اصلاح مي گردد بايد جهت اثبات انطباق با الزامات مورد تصديق مجدد قرار گيرد. سوابق ماهيت عدم انطباقها و هر نوع اقدامات بعدي ديگر كه انجام گرفته است از جمله اجازه هاي ارفاقي كسب شده بايد نگهداري شود (به بند 4-2-4 رجوع شود).
	پاراگراف 5	حالا ت) جديد	اقدام متناسب با تاثيرات بالفعل يا تاثيرات بالقوه عدم انطباق ، هنگامي كه محصول نامنطبق بعد از شروع تحويل يا شروع استفاده تشخيص داده شود.
8-4	ب	(ح) + (ا)	ب) انطباق با الزامات و يا خواسته هاي مربوطه به محصول (به بند 7-2-1 و 8-2-4 رجوع شود) ،
	پ	(ا)	پ) ويژگيها و روند فرايندها و محصولات شامل فرصت هايي براي اقدام پيشگيرانه (به بندهاي 8-2-3 و 8-2-4 رجوع شود) ، و
	ت	(ا)	ت) تامين كنندگان (به بند 7-4 رجوع شود).
8-5-2	پاراگراف 5	(ح) + (ا)	سازمان بايد براي رفع علت علل عدم انطباقها به منظور جلوگيري از وقوع مجدد آنها اقدام نمايد. اقدامات اصلاحي بايد متناسب با اثرات عدم انطباقهاي مورد مواجهه باشد.
8-5-2	ج	(ا)	ج) بازنگري اثربخشي اقدام اصلاحي انجام گرفته.
8-5-3	ث	(ا)	ث) بازنگري اثربخشي اقدام پيشگيرانه انجام گرفته.
پيوست الف	كامل	(ح) + (ا)	جهت بررسي ايزو 9001:2008 با ايزو 14001:2004 روزآمد گرديده است.
پيوست ب	كامل	(ح) + (ا)	جهت بررسي ايزو 9001:2008 با ايزو 9001:2000 روزآمد گرديده است.

 

باتوجه به جزئيات تغييرات فوق در موارد زير تغييرات مستنداتي و اجرايي قابل بررسي مي باشد.

1.        در بند 4-1 بحث واگذاري به غير از ديدگاه نوع و گستره كنترلها در مستندات و اجراء مورد توجه بيشتر قرار گيرد.

2.        مبحث بازيافت و يا وارهايي به غير در بند 7-2-1 در مستندات و اجراء مورد توجه قرار گيرد.

موضوعات مرتبط:

تحلیل کلی

تحلیل

منبع : http://razip.com/weblog/efqm/archive/2009/05/13/169.aspx

 

 

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008 قسمت سوم

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008

 

جدول ب-1- تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008
شماره بند ايزو 9001:2000	پاراگراف / شكل / جدول / يادآوري	اضافه (ا) يا حذف (ح)	متن اصلاح شده
7-5-1	ج	(ا)	ج) انجام فعاليتهاي ترخيص ، تحويل و پس از تحويل محصول
7-5-2	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	سازمان بايد كليه فرايندهاي ارائه محصول را كه نتوان برونداد حاصل از آن را از طريق پايش و اندازه گيري بعدي مورد تصديق قرار داد ، اين امر كليه فرايندهايي را شامل مي شود كه و در نتيجه نارسايي هاي آنها فقط پس از مورد استفاده قرار گرفتن محصول يا ارائه شدن خدمت ظاهر مي گردند صحه گذاري كند.
7-5-3	پاراگراف 2	(ا)	سازمان بايد وضعيت محصول را در رابطه با الزامات مربوط به پايش و اندازه گيري در سرتاسر پديدآوري محصول مشخص كند.
7-5-3	پاراگراف 3	(ح) + (ا)	هرگاه قابليت رديابي يك الزام باشد ، سازمان بايد شناسايي منحصربفرد محصول را تحت كنترل داشته و ثبت كند و سوابق آن را نگهداري نمايد. (به بند 4-2-4 رجوع شود)
7-5-4	پاراگراف 1 جمله 3	(ح) + (ا)	هرگاه دارايي مشتري مفقود شود ، آسيب ببيند يا به هر صورت ديگر براي استفاده نامناسب تشخيص داده شود ، اين امر بايد به مشتري گزارش داده شده و سوابق آن نگهداري شود سازمان بايد اين امر را به مشتري گزارش داده و سوابق آن را نگهداري نمايد (به بند 4-2-4 رجوع شود)
	يادآوري	(ا)	يادآوري – دارايي مشتري ميتواند شامل دارايي معنوي (Intellectual Property)و اطلاعات شخصي نيز باشد.
7-5-5	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	سازمان بايد از انطباق محصول در طي فرآوري داخلي و تحويل در مقصد مورد نظر به منظور حفظ انطباق با الزامات محافظت نمايد. اين در صورت مقتضي ،‌ محافظت شامل شناسايي ، جابجايي ، بسته بندي ، انبارش و حفاظت مي گردد. محافظت همچنين بايد در مورد اجزاء متشكله يك محصول نيز اعمال گردد.
7-6	عنوان	(ح) + (ا)	كنترل وسايل تجهيزات پايش و اندازه گيري
7-6	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	سازمان بايد پايش و اندازه گيري كه لازم و همچنين وسايل تجهيزات پايش و اندازه گيري مورد نياز براي فراهم آوردن شواهدي دال بر انطباق محصول با الزامات تعيين شده مشخص كند (به بند 7-2-1 رجوع شود)
7-6	الف	(ا)	الف) بوسيله استانداردهاي اندازه گيري قابل رديابي به استانداردهاي اندازه گيري بين المللي يا ملي ، در فواصل زماني مشخص و يا پيش از استفاده ، كاليبره يا تصديق گردد ، يا هر دو ، و هرگاه چنين استانداردهايي موجود نباشد ، بايد مبناي مورد استفاده براي كاليبراسيون يا تصديق ثبت گردد (به بند 4-2-4 رجوع شود) ،
7-6	پ	(ح) + (ا)	پ) به منظور فراهم كردن تعيين وضعيت كاليبره بودن شناسايي گردد پ) داراي شناسايي لازم به منظور تعيين وضعيت كاليبره بودن باشد ،
7-6	پاراگراف 4 جمله 3	حالا پاراگراف 5 جديد ، بدون تغيير	سوابق نتايج كاليبراسيون و تصديق بايد نگهداري شود (به بند 4-2-4 رجوع شود)
7-6	يادآوري	(ح) + (ا)	يادآوري – جهت راهنمايي به ايزو 1-10012 و 2-10012 رجوع شود. يادآوري – تصديق توانايي نرم افزار كامپيوتري جهت ارضاي كاربرد مورد نظر ، نوعا شامل تصديق و مديريت پيكره بندي آن براي حفظ تناسب نرم افزار جهت استفاده مي باشد.
8-1	الف	(ح) + (ا)	الف) اثبات انطباق محصول با الزامات محصول ،
8-2-1	يادآوري جديد	(ا)	يادآوري – پايش تلقي مشتري مي تواند شامل دريافت درونداد از منابعي نظير بررسيها و بازبيني هاي رضايت مشتري ، داده هاي مشتري در مورد كيفيت محصول تحصول شده ، بررسيها و بازبيني هاي نظرات استفاده كننده ، تحليل كسب و كار از دست رفته ، نظرات تعريفي مشتري ، درخواست ضمانت و گزارشات نمايندگان فروش باشد.
8-2-2	پاراگراف 2 جمله 3	(ا)	نحوه اين انتخاب مميزان و انجام مميزي ها بايد باعث حصول اطمينان از عيني بودن و بي طرف بودن فرايند مميزي گردد
8-2-2	پاراگراف 3 جديد	(ا)	بايد جهت تعيين مسئوليتها و الزامات برنامه ريزي و اجراي مميزي ها ، تهيه نمودن سوابق و گزارش دهي نتايج ، يك روش اجرايي مدون ايجاد گردد.
8-2-2	پاراگراف 3	حالا پاراگراف 4 (ح) + (ا)	مسئوليتها و الزامات براي برنامه ريزي و انجام مميزي ها و گزارش دهي نتايج و حفظ سوابق مميزي (به بند 4-2-4 رجوع شود) بايد در يك روش اجرايي مدون تعيين گردد. سوابق مميزي و نتايج آنها بايد نگهداري شوند (به بند 4-2-4 رجوع شود)

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008 قسمت دو

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008

سازمانهايي كه در حال انتقال ويرايش ايزو9001ويرايش 2000 به ايزو 9001 ويرايش 2008 هستند ميبايستي موارد زير را در نظر داشته باشند.اين تغييرات به شرح جدول زير ميباشد.

جدول ب-1- تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008
شماره بند ايزو 9001:2000	پاراگراف / شكل / جدول / يادآوري	اضافه (ا) يا حذف (ح)	متن اصلاح شده
2	پاراگراف 1	(ا)	مدارك مرجع ذيل براي كاربرد اين مدرك ضروري مي باشند. در مورد مراجع تاريخ دارد ، تنها ويرايش ذكر شده كاربرد دارد. در مورد مراجع بدون تاريخ ، آخرين ويرايش مدرك مرجع (شامل هرگونه اصلاحيه اي) كاربرد دارد.
		(ح) + (ا)	استاندارد ايزو 2005 ، 9000:2000 ، سيستمهاي مديريت كيفيت ، مباني و واژگان
3	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	در جهت اهداف اين استاندارد بين المللي مدرك ، اصطلاحات و تعاريف ذكر شده در استاندارد ايزو 9000 كاربرد دارد.
3	پاراگراف هاي 3و2	(ح)	اصطلاحات زير كه در اين ويرايش استاندارد ايزو 9001 ، براي تشريح زنجيره تامين (Supply Chain) بكار گرفته شده ، به منظور هماهنگي با واژگاني كه اكنون بكار مي رود (نسبت به ويرايش سال 1994) تغيير يافته است. مشتري (Customer) سازمان (Organization) تامين كننده (Supplier) در اين استاندارد اصطلاح سازمان جايگزين اصطلاح عرضه كننده كه قبلا در استاندارد ايزو 9001 سال 1994 بكار رفته است شده و به واحدي اطلاق مي گردد كه اين استاندارد در آن بكار گرفته مي شود. همچنين اصطلاح تامين كننده نيز جايگزين اصطلاح پيمانكار فرعي شده است.
4-1	الف	(ح) + (ا)	الف) فرايندهاي مورد نياز براس سيستم مديريت كيفيت و كاربرد آنها را در سرتاسر سازمان ، شناسايي تعيين نمايد (به بند 1-2 رجوع شود)
4-1	ث	(ا)	ث) اين فرايندها را پايش ، در صورت مقتضي اندازه گيري و تحليل نمايد و
4-1	پاراگراف 4	(ا)	هرگاه سازمان تصميم بگيرد فرايندي را كه بر انطباق محصول با الزامات تاثير        مي گذارد به غير (تامين كننده بيروني) واگذار نمايد (Outsource) ، سازمان بايد از اعمال كنترل خود بر چنين فرايندهايي اطمينان حاصل نمايد. نوع و گستره كنترل اعمال شده بر اين فرايندهاي واگذار شده به غير (تامين كننده بيروني) ، بايد در چارچوب سيستم مديريت كيفيت مشخص گردد.
4-1	يادآوري 1	(ح) + (ا)	يادآوري 1- فرايندهاي مورد نياز براي سيستم مديريت كيفيت اشاره شده در فوق بايستي شامل فرايندهاي مربوط به فعاليتهاي مديريتي ، فراهم كردن منابع ، پديدآوري محصول (Product Realization) ، و اندازه گيري ، تحليل و بهبود باشد.
4-1	يادآوري هاي 3و2	(ا)	يادآوري 2- يك فرايند واگذار شده به غير ، فرايندي است كه سازمان براي سيستم مديريت كيفيت خود نياز داشته و تصميم مي گيرد كه آن فرايند توسط گروههاي بيروني به انجام برسند.
			يادآوري 3- حصول اطمينان از اعمال كنترل بر فرايندهاي واگذار شده به غير ، سازمان را از مسئوليت انطباق با كليه الزامات مشتري ، قانوني و مقرراتي مبرا         نمي دارد. نوع و گستره اعمال كنترل بر فرايند واگذار شده به غير مي تواند بوسيله عواملي چون عوامل زير تاثير پذيرد. الف) اثر بالقوه فرايند واگذار شده به غير بر توانايي سازمان در تامين محصول منطبق با الزامات ب) ميزاني كه طبق آن كنترل بر فرايند اعمال مي گردد پ) توانايي دست يافتن به كنترلهاي لازم از طريق اجراي بند 7-4
4-2-1	پ	(ا)	پ) روشهاي اجرايي وسوابق مدوني كه تهيه آنها دراين استاندارد الزامي شده است ، و
4-2-1	ت	(ح) + (ا)	ت) مدارك ، شامل سوابق مشخص شده مورد نياز الزامي توسط سازمان جهت حصول اطمينان از اثربخش بودن طرح ريزي ، اجرا و كنترل فرايندهاي آن. و
4-2-1	ث	(ح)	ث) سوابقي كه تهيه آنها در اين استاندارد الزامي شده است. (به بند 4-2-4 رجوع شود)
4-2-1	يادآوري 1	(ا)	يادآوري 1- هرگاه عبارت روش اجرايي مدون (Documented Procedure) در اين استاندارد بين المللي ذكر شود ، بدين معني است كه روش اجرايي ايجاد ، مدون ، اجرا و برقرار نگهداشته شده است. يك مدرك ممكن است الزامات يك يا چند روش اجرايي را دربرداشته باشد. الزام يك روش اجرايي مدون نيز ممكن است در بيش از يك روش اجرايي ذكر شده باشد.
4-2-3	ج	(ا)	ج) حصول اطمينان از اينكه مدارك تعيين شده توسط سازمان با منشاء بيروني كه جهت طرح ريزي و اجراي سيستم مديريت كيفيت الزامي هستند ، مشخص بوده و توزيع آنها تحت كنترل مي باشد ، و
جدول ب-1- تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008
شماره بند ايزو 9001:2000	پاراگراف / شكل / جدول / يادآوري	اضافه (ا) يا حذف (ح)	متن اصلاح شده
4-2-4	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	سوابق بايد ايجاد شده جهت فراهم آوردن شواهد انطباق با الزامات و اجراي اثربخش سيستم مديريت كيفيت بايد تحت كنترل قرار گيرند و برقرار نگهداشته شود. سوابق بايد به صورت خوانا ، به سهولت قابل شناسايي و قابل دستيابي باقي بمانند. سازمان بايد يك روش اجرايي مدون بايد ايجادكند شود تا كنترلهاي مورد نياز براي شناسايي ، بايگاني و ذخيره ، حفاظت ، دستيابي ، مدت نگهداري و تعيين تكليف سوابق را تعيين نمايد. سوابق بايد به صورت خوانا ، به سهولت قابل شناسايي و قابل دستيابي باقي بمانند.
5-5-2	پاراگراف 1	(ا)	مديريت رده بالا بايد يكي از مديران سازمان خود را به عنوان نماينده مديريت منصوب كند كه جدا از ساير مسئوليتهايش بايد داراي مسئوليتها و اختياراتي شامل موارد زير باشد :
6-2-1	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	كاركناني كه كارهاي تاثيرگذاربرانطباق با كيفيت الزامات محصول را انجام مي دهند بايد براساس تحصيلات ، آموزش ، مهارتها و تجربه مناسب داراي شايستگي باشند.
	يادآوري جديد	(ا)	يادآوري – انطباق با الزامات محصول مي تواند بصورت مستقيم يا غيرمستقيم تحت تاثير كاركناني كه هر يك از فعاليتهاي سيستم مديريت كيفيت را به انجام         مي رسانند ، باشند.
6-2-2	عنوان بند	(ح) + (ا)	شايستگي ، آموزش و آگاهي و آموزش
6-2-2	الف و ب	(ح) + (ا)	الف) تعيين شايستگي هاي مورد نياز كاركناني كه كارهاي تاثيرگذار بر انطباق با كيفيت الزامات محصول را انجام مي دهند ، ب) در صورت مقتضي ، فراهم آوردن آموزش يا انجام ساير اقدامات براي برآورده كردن نيازهاي آن دست يافتن به شايستگي لازم هستند
6-3	پ	(ا)	پ) خدمات پشتيباني كننده (شامل حمل و نقل ، تبادل اطلاعات يا سيستمهاي اطلاعاتي)
6-4	يادآوري جديد	(ا)	يادآوري – واژه محيط كار مربوط به شرايطي مي شود كه كارها تحت آن شرايط شامل فيزيكي ، محيطي و ساير عوامل (نظير صدا ، دما ، رطوبت ، نور يا آب و هوا) انجام مي شوند.
7-1	ب	(ح) + (ا)	ب) نيازبه برقراري فرايندها وايجاد مدارك و فراهم آوردن منابع مربوط به محصول ،
7-1	پ	(ا)	پ) فعاليتهاي لازم براي تصديق ، صحه گذاري ، پايش ، اندازه گيري ، بازرسي و آزمون مربوط به محصول و معيارهاي پذيرش محصول ،
7-2-1	پ ، ت ،                يادآوري جديد	(ح) + (ا) (ح) + (ا) (ا)	پ) الزامات قانوني و مقرراتي مربوط به مقتضي براي محصول و ت) هر نوع الزامات ديگر تعيين شده ضرورت يافته توسط سازمان يادآوري – فعاليتهاي پس ازتحويل ، براي مثال شامل فعاليتهاي مربوط به ضمانت ، التزام قراردادي ، نظير خدمات نگهداري و خدمات اضافي و تكميلي همچون بازيافت يا وارهايي نهايي مي باشند.
7-3-1	يادآوري جديد	(ا)	يادآوري – بازنگري ، تصديق و صحه گذاري طراحي و تكوين داراي اهداف متمايزي هستند اين موارد مي توانند بصورت مجزا و يا به هر شكل تركيبي كه مناسب محصول و سازمان باشد ، انجام و ثبت گردند.
7-3-2	پاراگراف 2	(ح) + (ا)	اين دروندادها بايد از نظر كفايت بازنگري شوند. الزامات و يا خواسته ها بايد كامل ، بدون ابهام بوده و در تعارض با يكديگر نباشند.
7-3-3	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	بروندادهاي طراحي و تكوين بايد به نحوي ارائه شوند كه بتوان آنها به نحوي مناسب براي تصديق بر طبق دروندادها طراحي و تكوين بوده و بايد قبل از ترخيص تائيد گردند.
7-3-3	ب	(ح)	ب) اطلاعات مناسب را براي خريد ، توليد و براي ارائه خدمات فراهم آورد ،
7-3-3	يادآوري جديد	(ا)	يادآوري – اطلاعات توليد و ارائه خدمات مي تواند شامل جزئيات محافظت از محصول باشد.
7-3-7	پاراگراف 2و1	بدون تغيير ، پاراگراف ها ادغام شده اند	تغييرات طراحي و تكوين بايد مشخص شده و سوابق آن نگهداري شود. تغييرات بايد بر حسب مورد بازنگري ، تصديق و صحه گذاري شده و قبل از به اجرا درآمدن تائيد گردد. بازنگري تغييرات طراحي و تكوين بايد شامل ارزيابي تاثير تغييرات بر اجزاء متشكله و محصولي هم كه قبلا تحويل شده است باشد. سوابق نتايج بازنگري تغييرات و هر نوع اقدامات ضروري بايد نگهداري شود. (به بند 4-2-4 رجوع شود)
7-5-1	ت	(ح) + (ا)	ت) در دسترس بودن و استفاده از وسايل تجهيزات پايش و اندازه گيري ،

 

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008 قسمت یک

تغيرات بين استانداردهاي ISO9001-2000با ويرايش جديدISO9001-2008

سازمانهايي كه در حال انتقال ويرايش ايزو9001ويرايش 2000 به ايزو 9001 ويرايش 2008 هستند ميبايستي موارد زير را در نظر داشته باشند.اين تغييرات به شرح جدول زير ميباشد.

تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008

جدول ب-1- تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008
شماره بند ايزو 9001:2000	پاراگراف / شكل / جدول / يادآوري	اضافه (ا) يا حذف (ح)	متن اصلاح شده
پيشگفتار	پاراگراف 2	(ح) + (ا)	استانداردهاي بين المللي ، مطابق قواعد ارائه شده در بخش 3 بخش 2 راهنماي ISO/IES تدوين مي شوند.
پيشگفتار	پاراگراف 3 ، جمله 1	(ا)	وظيفه اصلي كميته هاي فني استانداردهاي بين المللي است.
پيشگفتار	پاراگراف 4 ، جمله 1	(ح) ، (ا)	بايد توجه داشت كه ممكن است برخي از عناصر اين استاندارد بين المللي مدرك مشمول حق مالكيت معنوي باشند. ISO مسئول شناسايي چنين حقوق مالكيت نخواهد بود.
پيشگفتار	پاراگراف 5	(ح)	استاندارد بين المللي ايزو 9001 توسط كميته فني 176 (ISO/TC 176) يعني كميته مديريت كيفيت و تضمين كيفيت ، و كميته فرعي SC2 يعني سيستمهاي كيفيت ، تهيه شده است.
پيشگفتار	پاراگراف 6	(ح)	اين ويرايش سوم استاندارد ايزو 9001 ، ويرايش دوم استاندارد ايزو 9001:1994 و همچنين ايزو 9002:1994 و ايزو 9003:1994 را منسوخ ساخته و جايگزين آنها مي گردد. اين ويرايش ، بازنگري فني ويرايش قبلي است. سازمانهايي كه در گذشته از ايزو 9002:1994 يا ايزو 9003:1994 استفاده كرده اند مي توانند براساس بند 1-2 اين استاندارد ، الزامات خاصي را مستثني نمايند.
		(ا)	اين چهارمين ويرايش ، ويرايش سوم استاندارد ايزو 9001:2000 را منسوخ ساخته و جايگزين آن مي گردد كه به منظور شفاف سازي نكات موجود در متن و افزايش انطباق با ايزو 14001:2004 اصلاح شده است.
پيشگفتار	پاراگراف 7	(ح)	عنوان ايزو 9001 در اين ويرايش تجديد نظر شده است و ديگر شامل عبارت تضمين كيفيت نمي باشد. اين امر نشان دهنده اين واقعيت است كه الزامات سيستم مديريت كيفيت كه در اين ويرايش ايزو 9001 تعيين شده اند ، علاوه بر تضمين كيفيت محصول ، ارتقاي رضايت مشتري را نيز هدف قرار داده اند.
پيشگفتار	پاراگراف 8	(ح)	پيوستهاي A,B اين استاندارد بين المللي فقط براي اطلاع مي باشند.
پيشگفتار	پاراگراف 7 جديد	(ا)	جزئيات تغييرات بين ويرايش سوم و اين ويرايش چهارم در پيوست ب ارائه شده است.
0-1	پاراگراف 1 ، جمله 2	(ح)	طراحي و بكارگيري سيستم مديريت كيفيت در يك سازمان تحت تاثيرنيازهاي درحال تغيير ، اهداف ويژه آن ، محصولات ارائه شده ، فرايندهاي بكار گرفته شده ، اندازه و ساختار سازمان قرار مي گيرد.
		(ا)	طراحي وبكارگيري سيستم مديريت كيفيت دريك سازمان تحت موارد زيرميباشند : الف) محيط سازماني ، تغييرات در آن محيط و ريسكهاي مرتبط با آن سازمان ب) نيازهاي در حال تغيير آن سازمان پ) اهداف مشخص شده آن سازمان ت) محصولات ارائه شده توسط آن سازمان ث) فرايندهاي بكار گرفته شده آن سازمان ج) اندازه و ساختار سازماني
	جمله 3	پاراگراف جديد	در اين استاندارد قصد بر اين نيست كه همانندي در ساختار سيستمهاي مديريت كيفيت يا همانندي در مستندات بوجود آيد.
0-1	پاراگراف 4	(ا)	اين استاندارد بين المللي مي تواند توسط طرفهاي درون سازماني و برون سازماني ، و از جمله سازمانهاي گواهي كننده جهت ارزيابي توانايي سازمان در برآورده كردن خواسته هاي مشتري ، الزامات مقرراتي و قانوني داراي كاربرد براي محصول و الزامات خود سازمان مورد استفاده قرار گيرد.
0-2	پاراگراف 2	(ح) + (ا)	براي كاركرد اثربخش يك سازمان ، فعاليتهاي مرتبط به هم متعددي مي بايد شناسايي مشخص شده و مديريت گردد. فعاليت يا مجموعه اي از فعاليتها كه طي استفاده از منابع و با مديريت كردن آن تبديل دروندادها به بروندادها را ميسر مي سازد مي تواند به عنوان يك فرايند در نظر گرفته شود. غالبا برونداد يك فرايند مستقيما درونداد فرايند بعدي را تشكيل مي دهد.

 

جدول ب-1- تغييرات بين ايزو 9001:2000 و ايزو 9001:2008
شماره بند ايزو 9001:2000	پاراگراف / شكل / جدول / يادآوري	اضافه (ا) يا حذف (ح)	متن اصلاح شده
0-2	پاراگراف 3	(ا)	بكارگيري سيستمي از فرايندها در درون يك سازمان همراه با مشخص كردن و تعامل اين فرايندها و مديريت كردن آنها براي ايجاد برونداد مطلوب ، رويكرد فرايندي ناميده مي شود.
0-3	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	ويرايش فعلي استانداردهاي ايزو 9001 و ايزو 9004 به صورت يك زوج سازگار از استانداردهاي سيستم مديريت كيفيت مي باشند كه طراحي آنها بگونه اي است كه مكمل يكديگر باشند اما هر كدان به صورت جداگانه نيز قابل استفاده هستند. اگر چه اين دو استاندارد داراي دامنه كاربرد متفاوتي مي باشند ولي داراي ساختارهاي مشابهي هستند تا به كاربرد آنها به صورت يك زوج همخوان كمك نمايد.
0-3	پاراگراف 3	(ح) + (ا)	استاندارد ايزو 9004 راهنمايي هايي در مورد اهداف سيستم مديريت كيفيت فراتر از آنچه كه در استاندارد ايزو 9001 مشخص شده است بخصوص در زمينه بهبود مداوم در عملكرد كلي و كارايي سازمان علاوه بر اثربخشي آن ارائه مي دهد. بكارگيري استاندارد ايزو 9004 به عنوان يك راهنما براي سازمان توصيه مي شود كه مديريت رده بالاي آنها مي خواهند به سوي الزاماتي فراتر از آنچه كه در استاندارد ايزو 9001 آمده است و در پي دستيابي بهبود مداوم عملكرد سازمان ، حركت كنند. با اين حال استاندارد ايزو 9004 براي گواهي كردن يا موارد مبتني بر قرارداد در نظر گرفته نشده است. در زمان انتشار اين استاندارد بين المللي ، ايزو 9004 تحت بازنگري قرار دارد. نسخه بازنگري شده ايزو 9004 ، راهنماي مديريت در نيل به موفقيت پايدار در هر سازماني با يك محيط پيچيده ، متقاضي و دائما در حال تغيير خواهد بود. ايزو 9004 تمركزي وسيع تر از ايزو 9001 بر مديريت كيفيت ارائه مي نمايد ، و از طريق بهبود مداوم و سيستماتيك عملكرد سازمان ، نشانگر نيازها و انتظارات تمامي طرفهاي ذينفع و رضايت آنان مي باشد.
0-4	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	اين استاندارد با ايزو 14001:1996 هم راستا شده است تا به لحاظ منافع استفاده كنندگان ، سازگاري بين اين دو استاندارد افزايش يابد. در زمان ايجاد اين استاندارد بين المللي ، جهت سودمندي بيشتر براي جامعه و افزايش سازگاري اين استاندارد و ايزو 14001:2004 ، توجه لازم به اصطلاحات ايزو 14001:2004 شده است. پيوست الف نشانگر ارتباط ميان ايزو 9001:2008 و ايزو 14001:2004 مي باشد.
1-1	الف	(ا)	الف) به اثبات توانايي خود در ارائه مستمر محصولي كه خواسته هاي مشتري و الزامات مربوط به قوانين و مقررات ذيربط را برآورده مي نمايد نياز دارد و
	ب	(ا)	ب) قصد دارد رضايت مشتري را از طريق بكارگيري موثر سيستم شامل فرايندهايي براي بهبود مداوم سيستم و تضمين انطباق با خواسته هاي مشتري و الزامات مربوط به قوانين و مقررات افزايش دهد.
	يادآوري	(ح)	يادآوري در اين استاندارد اصطلاح محصول فقط به محصولي اطلاق مي شود كه براي ارائه به مشتري در نظر گرفته شده يا بر حسب خواست وي ارائه مي گردد.
	يادآوري 2 جديد	(ا)	يادآوري 1- در اين استاندارد بين المللي ، كاربرد واژه محصول فقط براي الف) محصولي كه براي ، يا درخواست شده توسط ، مشتري. ب) هرگونه برونداد خواسته شده ناشي از فرايندهاي تحقق محصول مي باشد.
		(ا)	يادآوري 2- الزامات قانوني و مقرراتي را مي توان تحت عنوان الزامات حقوق به كار برد.
1-2	پاراگراف 3	(ا)	هرگاه الزاماتي استثناء شود ، ادعاي انطباق با اين استاندارد قابل پذيرش نيست ، مگر آنكه اين استثنائات محدود به الزامات مذكور در بند 7 اين استاندارد باشد و چنين استثناهايي بر توانايي يا مسئوليت سازمان در فراهم آوردن محصولي كه خواسته هاي مشتري و الزامات مربوط به قوانين و مقررات ذيربط را برآورده نمايد تاثير نگذارد.
2	پاراگراف 1	(ح) + (ا)	استاندارد مرجعي كه نام آن در زير مي آيد شامل مقرراتي است كه از طريق ارجاع به آن در اين استاندارد ، جزئي از اين استاندارد محسوب مي شوند. در صورتي كه به استانداردي با ذكر تاريخ انتشار ارجاع شده باشد ، اصلاحات يا تجديد نظرهاي بعدي آن شامل اين استاندارد نمي شوند. اما به طرفهاي موافقتهايي كه براساس اين استاندارد تنظيم شده است ، توصيه مي شود امكان بكارگيري آخرين چاپ استاندارد مرجع زير را بررسي نمايند. در مورد استانداردهايي كه بدون ذكر تاريخ انتشار به آنها ارجاع شده است ، هموارده آخرين چاپ استاندارد ارجاع شده معتبر است.

ویرایش جدید استاندارد مدیریت كیفیت ISO 9001:2008 ( مدیریت کیفیت )

ویرایش جدید استاندارد مدیریت كیفیت ISO 9001:2008   ( مدیریت کیفیت ) ,

 

 كلیدواژگان این مطلب : كیفیت ، سیستم مدیریت كیفیت ، ISO 9001 ،  

 پیوندهای مفید مرتبط : سایت سازمان بین المللی استاندارد ،

تغییرات ویرایش جدید استاندارد مدیریت كیفیت ISO 9001:2008 نسبت به ویرایش پیشین آن ISO 9001:2000

استاندارد SA8000

استاندارد SA8000

---

گواهینامه SA8000 اثبات می كند كه سیستم پاسخگویی اجتماعی شما با شیوه یك استاندارد طراحی شده بر مبنای بهترین نمونه ها مورد ارزیابی قرار گرفته و با آن منطبق شناخته شده است. این گواهینامه صادر شده توسط مراجع ثبت و صدور گواهینامه به مشتریان شما این اطمینان را می دهد كه شما فرآیندهای درون سازمانی لازم را جهت تضمین حقوق ابتدایی انسانها را در مورد كارمندان خود مستقر نموده اید.

استاندارد SA8000 استانداردی جامع، جهانی و قابل تایید می باشد كه جهت ممیزی و صدور گواهینامه انطباق با الزامات پاسخگویی جامع طراحی شده است. این استاندارد چه برای سازمانهای كوچك و چه برای سازمانهای بزرگ كار برد داشته و میزان مسؤولیت پذیری سازمان را به مشتریان و سایر سهامداران نشان می دهد. این باور كه حقوق ابتدایی انسانها در تمامی محیطهای كاری باید رعایت شود و مدیران سازمانها نیز باید پذیرای پاسخگویی باشند در بطن این استاندارد قرار گرفته است.

-

چشم انداز بین المللی

این استاندارد ابتدا توسط Social Accountability International یا SAI شكل گرفت. سازمان SAI یك مرکز غیر انتقاعی است كه به جهت پیشبرد و اجرای استانداردهای اختیاری SAاختصاص داده شده بود. سیستم SA8000پس از استانداردهای ISO 9001 و ISO 14001برای سیستم های مدیریت كیفیت و زیست محیطی شكل گرفت. این استاندارد توسط شورای غیر انتفاعی اولویتهای اقتصادی یا CEPتوسعه یافت و بوردی مشاوره ای بین المللی مشتمل بر نمایندگان مؤسسات برجسته، سازمانهای دفاع از حقوق بشر، مراجع متخصص صدور گواهینامه، انجمنهای علمی و اتحادیه های و انجمن های کارگری را شکل داد.

سازمان SAIبه تعدادی از مراجع ثبت و صدور گواهینامه از جمله DNV تایید صلاحیت لازم برای ممیزی و صدور گواهینامه اعتبار دهی برای این استاندارد را ارایه نموده است.

-

حقوق یکپارچه بین المللی برای كارگران

این استاندارد بر پایه تعدادی از استانداردهای بین المللی حقوق بشر از جمله اظهارنامه جهانی حقوق بشر سازمان ملل متحد و كنوانسیون سازمان ملل در مورد حقوق كودكان پایه گذاری شده است. استاندارد SA 8000در 9 مورد ذیل استانداردهایی شـفاف، قابل اندازه گیری و تایید برای صدور گواهینامه و اثبات میزان كارایی سازمانها ارایه می دهد:

-

1. كار كودكان.كار كردن كودكان (در اغلب موارد زیر 15 سال) را ممنوع اعلام كرده است. سازمانها و شركتهای گواهی شده موظفند مبالغی را جهت آموزش كودكان و كسانی كه ممكن است در نتیجه اجرای این استانداردی شغل خود را از دست دهند، اختصاص دهند.

-

2. كار اجباری.كارگران نباید به وثیقه قرار دادن مدارك شناسایی معتبر خود و یا «سپرده» به عنوان یكی از شرایط استخدام اجبار داشته باشند.

-

3. بهداشت و ایمنی. شركتها و سازمانها باید استانداردهای اولیه ای همچون امكانات آب آشامیدنی، ‌محل استراحت، تجهیزات ایمنی و آموزشی را در تمامی محیطهای كاری فراهم سازند.

-

4. آزادی انجمن ها.سازمانها باید برای كارگران حق عضویت در تعاونی های بازرگانی و انجام معامله به صورت گروهی بدون ترس و محدودیت قایل شوند.

-

5. تبعیض. سازمانها باید هیچگونه تبعیضی از نظر نژاد، طبقه‌اجتماعی، ملیت، مذهب، جنس، از كار افتادگی و یا عضویت در انجمنهای سیاسی را برای كارگران قایل شوند.

-

6. موارد انضباطی.سازمانها نباید هیچ گونه تنبیه سازمانی، تهدید روحی و جسمی و سوء استفاده زبانی را در مورد كارگران به كار گیرند.

-

7. ساعت کاری.سازمانها باید ماكزیمم 48 ساعت كاری در هفته با در نظر گرفتن یك روز تعطیلی برای كارگران داشته باشند. همچنین می توانند 12 ساعت اضافه كاری در هفته به شرط پرداخت هزینه اضافه كاری را در سازمانها به اجرا در آوردند.

-

8. حقوق و دستمزد. حقوق و دستمزد اعطایی به كارگران باید حداقل استاندارد قانونی را شامل و جهت برآوردن نیازهای اولیه حتی المقدور بدون اعمال تبعیض را در بر گیرد.

-

9. مدیریت.مدیریت سازمان باید روشهای اجرایی لازم برای مدیریت اثربخش استقرار و بازبینی جهت انطباق با SA 8000 را از تعیین مسؤولیت پرسنل گرفته تا توجه به موضوعات و نگرانی ها و اقدامات اصلاحی مرتبط تدوین نماید.

تاریخچه استاندارد ISO 9000 در سال1994 میلادی بر مبنای استاندارد انگلیسی BS 9000 تهیه و تدوین گردید. این استاندارد شامل 4 استاندارد مرجع بود:
الف) استاندارد ISO 9001 : استاندارد مرجع جهت طراحی ،پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در سازمانهای دارای فرایند طراحی.
ب) استاندارد ISO 9002 : استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در سازمانهای بدون فرایند طراحی .
ج) استاندارد ISO 9003: استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در سازمانهای خدماتی و سازمانهای دارای بازرسی نهایی بر روی محصول.
د) استاندارد ISO 9004 : استاندارد راهنما جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در سازمانها.
سپس استانداردهای زیر تدوین گردیده و جهت کارایی بیشتر به سری استانداردهای ISO 9000 اضافه گردیدند:
الف) استاندارد 8402 : لغت نامه استاندارد ISO 9000 .
ب) استاندارد ISO 10011 : استاندارد راهنما جهت انجام ممیزی.
ج) استاندارد ISO 10012 : استاندارد راهنما جهت مستند سازی سیستم مدیریت کیفیت.
د) استاندارد ISO 10013 : استاندارد راهنما جهت کالیبراسیون ابزارهای اندازه گیری.
استاندارد ISO 9000 در سال 2000تجدید ویرایش شده و ساختار و محتوای کلی آن تغییر نمود.
جهت طراحی و پیاده سازی استاندارد ISO 9000  در صنایع دارای اهمیت بیشتر استانداردهای دیگری تدوین گردیدند. در این استانداردها علاوه بر نیازمندیهای استاندارد ISO 9000 ، نیازمندیهای صنایع مربوطه نیز دخیل گردیدند. نمونه هایی از این استانداردها عبارتند از:
الف) استاندارد AS 9000 : استاندارد مرجع جهت طراحی ، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در صنایع هوا و فضا .
ب) استاندارد TL 9000 : استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در صنایع مخابرات.
ج) استاندارد ISO- TS 16949 : استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در صنایع اتومبیل.
د) استاندارد ISO 22000 : استاندارد مرجع جهت طراحی ، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت کیفیت در صنایع غذایی.
با رویکرد عمومی سازمانها به استاندارد ISO 9000 و افزایش تعداد گواهی های صادر شده در زمینه مدیریت کیفیت بر مبنای این استاندارد و استاندارد های مرتبط در صنایع مختلف سازمان جهانی استاندارد (ISO) تصمیم گرفت در زمینه های دیگر مدیریتی نیز اقدام به تدوین استاندارد نماید . این اقدام منجر به تدوین استانداردهای دیگری همچون موارد زیر گردید:
الف) استاندارد ISO 14000: استاندارد مرجع جهت طراحی ، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت آلودگی محیط زیست.
ب) استاندارد OHS AS 18000 :استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت ایمنی و بهداشت شغلی.
ج) استاندارد ISO 17799: استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت حفاظت اطلاعات.
د) استاندارد SA 8000: استاندارد مرجع جهت طراحی، پیاده سازی و نگهداری سیستم مدیریت مسئولیت پذیری اجتماعی.
1- استاندارد ISO – TS16949: دارای 7 منوال پیوست به شرح زیر می باشد:
الف) حالت شکست و تجزیه و تحلیل اثرات (FMEA)
ب) کنترل فرایند آماری (SPC)
ج) تجزیه و تحلیل سیستم اندازه گیری (MSA)
د) طراحی پیشاپیش کیفیت محصول(APQP)
ذ) فرایند تأیید محصول تولیدی (PPAP)
ز) تجزیه و تحلیل سیستم کیفیت (QSA)
و) مدیریت ابزار و قالب.

کیفیت : میزان بر آورده کردن نیازمندیهای محصول که جهت انجام خواسته های مورد انتظار محصول مورد نیازند.